به گزارش رویداد غرب، هدی علی نژاد؛این شب‌ها میدان‌ها و خیابان‌های شهرهای مختلف ایران شاهد تجمع‌های مردمی‌اند. اما آنچه در این حضور جلب توجه می‌کند، فقط جمع شدن افراد در یک مکان نیست؛ تداوم حضوری است که برای بسیاری از شرکت‌کنندگان معنایی فراتر از یک گردهمایی شبانه دارد. برای برخی، ماندن در میدان نشانه همراهی و اعلام حمایت است و برای برخی دیگر، راهی برای نشان دادن هوشیاری و مراقبت از شرایط شهر. میدان ۲۲ بهمن ایلام یکی از مکان‌هایی است که می‌توان این حضور و انگیزه‌های پشت آن را از نزدیک دید.
ساعت هنوز به ۲۰:۳۰ نرسیده بود؛ زمانی که برنامه شبانه میدان معمولاً آغاز می‌شود. برای انجام کاری به میدان ۲۲ بهمن ایلام رفته بودم، اما حضور زودهنگام مردم توجهم را جلب کرد. گروه‌هایی از مردم پیش از شروع برنامه در میدان جمع شده بودند و هرچه به ساعت آغاز نزدیک‌تر می‌شدیم، بر تعداد حاضران اضافه می‌شد.
این صحنه در شب‌های دیگر هم تکرار شده بود. یک شب باد شدیدی می‌وزید و شبی دیگر باران می‌بارید، اما جمعیت همچنان در میدان حضور داشت. بعضی شب‌ها، مردم به‌جای پراکنده شدن، در مسیری از پیش تعیین‌شده به راه می‌افتادند. تنها شمار اندکی که امکان همراهی نداشتند، زیر سایه‌بان‌ها یا در حاشیه میدان می‌ماندند و منتظر بازگشت دیگران می‌شدند.
دیدن این صحنه‌ها و گفت‌وگو با حاضران، پرسشی را پیش می‌کشید: چه چیزی باعث می‌شود افراد با سن‌وسال، تجربه و موقعیت‌های اجتماعی متفاوت، شب‌های متوالی در کنار هم بمانند؟ چرا حضور در خیابان برای بسیاری از آن‌ها به بخشی از زندگی روزمره و احساس مسئولیتشان تبدیل شده است؟
آنچه در میدان ۲۲ بهمن ایلام دیده و شنیده می‌شود، تجربه‌ای بومی و محلی است؛ اما انگیزه‌هایی که حاضران در گفت‌وگوها مطرح می‌کنند، به پرسشی گسترده‌تر درباره معنای حضور، امنیت، وفاداری و همبستگی در تجمع‌های شبانه ایران مربوط می‌شود.
چرا خالی شدن خیابان نگرانشان می‌کند؟
یکی از موضوعاتی که در گفت‌وگوها مطرح می‌شد، نگرانی از خالی شدن میدان بود. برخی حاضران معتقد بودند اگر مردم حضور خود را متوقف کنند، ممکن است گروه‌هایی از این فرصت استفاده کنند و آرامش شهر را برهم بزنند. آن‌ها برای توضیح این نگرانی به حوادث دی‌ماه سال گذشته اشاره می‌کردند؛ اتفاقاتی که از نگاهشان احتمال تکرار ناآرامی‌ها را یادآوری می‌کرد.
برای این افراد، حضور در میدان فقط به معنای اعلام حمایت سیاسی نیست. آن‌ها ماندن مردم را نشانه آمادگی و راهی برای جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی می‌دانند. به همین دلیل، خالی نماندن خیابان برایشان اهمیت دارد و معتقدند حضور جمعی می‌تواند در حفظ آرامش شهر مؤثر باشد.
در واقع، برخی از حاضران ماندن در میدان را نوعی مراقبت و هوشیاری می‌دانند؛ گویی مسئولیت حفظ آرامش شهر با پایان روز تمام نمی‌شود. البته این نگرانی، برداشت خود آن‌ها، سیاستمداران و تحلیلگران از شرایط است و به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که با غیبت مردم، ناآرامی رخ خواهد داد. بااین‌حال، همین نگاه نشان می‌دهد چرا برای این افراد حضور شبانه به بخشی از مسئولیتشان در قبال امنیت جمعی تبدیل شده است.
تفاوت‌ها در زندگی، اشتراک در میدان
در میدان ۲۲ بهمن ایلام، جمعیت به گروه اجتماعی خاصی محدود نمی‌شود. از شهرنشینان تا روستاییان و از صاحبان مشاغل گوناگون تا افرادی با وضعیت‌های اقتصادی متفاوت، می‌توان چهره‌های متنوعی را در میان حاضران دید.
بسیاری از این افراد در زندگی روزمره تجربه‌ها و دغدغه‌های یکسانی ندارند؛ اما در این میدان بر سر برخی باورها و نگرانی‌ها کنار هم قرار گرفته‌اند. در گفت‌وگوها، وفاداری به نظام و رهبری و احساس مسئولیت در برابر تهدید خارجی از جمله موضوعاتی بود که در سخنان شماری از حاضران تکرار می‌شد.
اهمیت این حضور مشترک در آن نیست که همه افراد شبیه یکدیگر فکر می‌کنند؛ بلکه در این است که تفاوت‌های اجتماعی مانع حضورشان در کنار یکدیگر نشده است. آن‌ها در این موقعیت خود را بخشی از جمعی می‌بینند که به باورشان با مسئله‌ای مشترک روبه‌روست.
از نوجوان تا سالمند؛ مسئولیت چگونه معنا می‌شود؟
در میان حاضران، تفاوت نسل‌ها هم به چشم می‌آمد. نوجوانی یازده‌ساله از نپذیرفتن تعرض به کشور و کشته شدن مردم، نیروهای نظامی و دانش‌آموزان مدرسه میناب سخن می‌گفت. از نگاه او، در برابر چنین اتفاقاتی نمی‌توان تماشاگر ماند و نسبت به سرنوشت کشور بی‌تفاوت بود.
در سوی دیگر، زنی سالمند حضورش را به یاد و خون کسانی پیوند می‌زد که برای انقلاب جان باخته‌اند. برای او، ماندن در میدان راهی بود تا نشان دهد فداکاری آن‌ها را فراموش نکرده است. برخی جوان‌ترها نیز حضور خود را به همراهی با رهبری و پاسخ به فراخوان او مرتبط می‌دانستند.
این گفت‌وگوها نشان می‌داد که همه حاضران با یک انگیزه به میدان نیامده‌اند. تجربه‌های شخصی و برداشت افراد از رویدادهای سیاسی در تصمیمشان نقش دارد؛ بااین‌حال، وفاداری به نظام و رهبری در میان بسیاری از کسانی که با آن‌ها صحبت کردم، وجه مشترکی بود.
برای شماری از حاضران، ادامه حضور تا زمان اعلام پایان از سوی رهبر نیز بخشی از همین تعهد بود. آن‌ها ماندن در میدان را نشانه همراهی با رهبری و پایبندی به مسئولیتی می‌دانستند که برای خود قائل‌اند.
خون‌خواهی و برداشت از اقتدار
خون‌خواهی رهبر شهید نیز از موضوعاتی بود که در صحبت‌های حاضران تکرار می‌شد. در پاسخ به پرسش درباره شعارهای انتقام‌خواهانه، برخی از آن‌ها مسئولیت شهادت رهبر و فرماندهان را متوجه مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی می‌دانستند و بر ضرورت پاسخ‌گویی تأکید می‌کردند. تعدادی نیز با مذاکره‌ای که به باور آن‌ها ممکن است از اقتدار ایران بکاهد، موافق نبودند.
شعارهایی مانند «انتقام» و تأکید بر همراهی با رهبری، بخشی از فضای تجمع‌ها بود. برخی حاضران نیز حمله پیش‌دستانه را نشانه اقتدار و توان ایران برای پاسخ به تهدیدها می‌دانستند. از نگاه آن‌ها، قدرت کشور فقط به حفظ وضعیت موجود محدود نمی‌شود؛ توان واکنش به حمله و جلوگیری از تکرار آن نیز بخشی از اقتدار ملی است.
این دیدگاه‌ها، نظر مصاحبه‌شوندگان است و اهمیتشان در شناخت معنایی است که آن‌ها برای شعارها و حضور خود قائل‌اند. برای اکثریت حاضران، خون‌خواهی با دفاع از کشور و همراهی با رهبری پیوند خورده بود.
میدان؛ سنگرِ شب‌های بیداری
پاسخ به این پرسش که چرا مردم شب‌های متوالی در میدان می‌مانند، یک دلیل ساده و مشترک ندارد. برای برخی، وفاداری به رهبری اهمیت دارد؛ برای عده‌ای دیگر، خون‌خواهی و زنده نگه داشتن یاد شهیدان در اولویت است و برخی نیز حضور خود را راهی برای مراقبت از آرامش شهر و جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی می‌دانند.
با وجود تفاوت این انگیزه‌ها، در بسیاری از گفت‌وگوها یک نکته به چشم می‌آمد: حاضران، ماندن در خیابان را فراتر از شرکت در یک برنامه شبانه می‌دانستند. برای آن‌ها، این حضور راهی برای اعلام موضع و نشان دادن مسئولیت در قبال سرنوشت کشور بود.
در میدان ۲۲ بهمن ایلام، آنچه در شب‌های مختلف دیده می‌شود، فقط جمع شدن مردم در یک مکان نیست؛ باورها و نگرانی‌های افرادی است که با وجود تفاوت در سن، شغل و شرایط زندگی، در این موقعیت کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.
شاید برای فهم چرایی تداوم این تجمع‌ها، باید به معنایی توجه کرد که خود حاضران برای ماندن قائل‌اند. در نگاه برخی از آن‌ها، میدان در شب فقط محل گردهمایی نیست؛ جایی است برای نشان دادن هوشیاری و مراقبت از آنچه امنیت و آرامش کشور می‌دانند. برای چنین افرادی، ماندن در میدان به نگهبانی شبانه شباهت دارد؛ انگار در ساعاتی که شهر به خواب می‌رود، آن‌ها نمی‌خواهند سنگر را خالی بگذارند.
پایان پیام/
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد