به گزارش رویداد غرب، هدی علی نژاد:روز جهانی عصای سفید، فرصتی برای دیدن موانعی است که شاید هر روز از کنارشان عبور کنیم، اما برای شهروندان نابینا می‌توانند به مانعی جدی در مسیر استقلال و امنیت تبدیل شوند.
در شهر ایلام، عبور از معابر برای بسیاری از شهروندان، حتی کسانی که از بینایی کامل برخوردارند، همیشه آسان نیست. چاله‌های موجود در مسیرها، موانع رهاشده در پیاده‌روها، خودروهایی که مسیر عبور عابران را اشغال می‌کنند، خودروهای میوه‌فروشی که در حاشیه خیابان‌ها مستقر می‌شوند و دست‌اندازهایی که بدون رعایت اصول فنی ساخته شده‌اند، بخشی از مشکلاتی هستند که رفت‌وآمد روزانه مردم را دشوار می‌کنند.
شاید برای یک عابر بینا، عبور از کنار چنین مانعی تنها به کمی دقت، تغییر مسیر یا چند قدم راه رفتن در حاشیه خیابان نیاز داشته باشد؛ اما همین مانع برای فرد نابینا می‌تواند خطر زمین خوردن، برخورد با خودرو یا از دست دادن مسیر ایمن حرکت را به همراه داشته باشد.
اینجاست که یک مسئله به ظاهر ساده شهری، به موضوعی جدی در حوزه حقوق شهروندی تبدیل می‌شود.
عصای سفید برای فرد نابینا ابزاری برای شناخت محیط و حرکت مستقل است؛ اما این ابزار قرار نیست جایگزین مسئولیت مدیریت شهری در رفع موانع شود. نمی‌توان از افراد نابینا انتظار داشت که خود را با هر بی‌نظمی و مانعی در محیط تطبیق دهند، درحالی‌که بخش مهمی از این مشکلات با برنامه‌ریزی، نظارت و اجرای صحیح مقررات قابل پیشگیری است.
پیاده‌رو، پارکینگ و محل کسب‌وکار نیست
پیاده‌رو بخشی از فضای عمومی شهر و مسیر عبور ایمن عابران است؛ با این حال، هنگامی که خودروها و موتورسیکلت‌ها در آن پارک می‌شوند، کالاها و وسایل در مسیر قرار می‌گیرند یا بخشی از حاشیه خیابان به محل استقرار فروشندگان تبدیل می‌شود، حق عبور عابر پیاده تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
موضوع، مخالفت با کسب‌وکار یا نادیده گرفتن معیشت فروشندگان نیست. مسئله این است که ساماندهی فعالیت‌های اقتصادی در معابر باید به‌گونه‌ای انجام شود که حق دسترسی و ایمنی دیگر شهروندان، به‌ویژه افراد دارای معلولیت، نادیده گرفته نشود.
از سوی دیگر، چاله‌های مسیر و دست‌اندازهای غیراصولی نیز نیازمند توجه جدی‌اند. سرعت‌گیر اگر بدون رعایت اصول فنی، استانداردهای ایمنی و اطلاع‌رسانی مناسب ایجاد شود، می‌تواند به‌جای افزایش ایمنی، برای رانندگان و عابران خطر ایجاد کند. ضرورت دارد وضعیت این موانع در کنار کیفیت پیاده‌روها و مسیرهای عبور، به‌صورت کارشناسی بررسی شود.
مناسب‌سازی با نصب چند کف‌پوش تمام نمی‌شود
مناسب‌سازی معابر برای افراد نابینا و کم‌بینا، صرفاً به نصب کف‌پوش‌های ویژه یا اجرای چند طرح مناسبتی محدود نیست. مسیر هدایت‌گر زمانی کارآمد است که پیوسته، استاندارد و عاری از مانع باشد؛ مسیری که ناگهان با یک خودروی پارک‌شده، چاله یا وسیله رهاشده قطع شود، نمی‌تواند امنیت و استقلال مورد انتظار را فراهم کند.
از همین رو، شهرداری ایلام باید در کنار اجرای طرح‌های مناسب‌سازی، به نگهداری مستمر معابر، رفع موانع فیزیکی، ساماندهی پارک خودروها و فعالیت‌های مستقر در حاشیه خیابان‌ها و اصلاح دست‌اندازهای غیراصولی توجه کند.
همچنین لازم است افراد نابینا و کم‌بینا در ارزیابی مسیرهای شهری مشارکت داشته باشند؛ زیرا تجربه روزانه آنان می‌تواند نقاطی را آشکار کند که شاید در بررسی‌های معمول مدیران و کارشناسان به چشم نیاید.
مطالبه‌ای فراتر از یک روز
روز جهانی عصای سفید نباید تنها به انتشار پیام‌های تبریک و یادآوری توانمندی افراد نابینا محدود شود. این مناسبت باید فرصتی برای پرسیدن چند سؤال روشن از مدیران شهری باشد: کدام معابر ایلام برای تردد افراد نابینا ایمن و قابل استفاده‌اند؟ چه برنامه‌ای برای رفع موانع موجود در پیاده‌روها وجود دارد؟ وضعیت کف‌پوش‌های هدایت‌گر چگونه ارزیابی می‌شود؟ و چه سازوکاری برای دریافت و پیگیری گزارش‌های شهروندان درباره موانع شهری در نظر گرفته شده است؟
پاسخ به این پرسش‌ها نیازمند بررسی میدانی و ارائه اطلاعات مستند است. شهرداری، شورای اسلامی شهر و دستگاه‌های مسئول در حوزه مناسب‌سازی باید با همکاری تشکل‌های افراد دارای معلولیت، مشکلات را شناسایی کنند، برای رفع آن‌ها زمان‌بندی مشخص داشته باشند و نتیجه اقدامات را به اطلاع مردم برسانند.
واقعیت این است که شهر قابل دسترس، تنها به سود افراد نابینا نیست. پیاده‌روی ایمن برای سالمندان، کودکان، والدین همراه با کالسکه و افراد دارای محدودیت حرکتی نیز اهمیت دارد. بنابراین، اصلاح معابر و رفع موانع، اقدامی برای ارتقای کیفیت زندگی همه شهروندان است.
عصای سفید به ما یادآوری می‌کند که مانعی که یک فرد بینا شاید به‌سادگی از کنار آن عبور کند، می‌تواند استقلال یک فرد نابینا را محدود کند. اگر قرار است از حقوق شهروندی سخن بگوییم، باید این حقوق را در ساده‌ترین بخش‌های زندگی شهری، از پیاده‌رو و تقاطع گرفته تا مسیر دسترسی به خدمات عمومی، به رسمیت بشناسیم.
روز جهانی عصای سفید، فرصتی برای دیدن همین واقعیت است: شهر زمانی برای همه شهروندان است که هیچ‌کس برای عبور ایمن از آن، ناچار به پذیرفتن خطرهای قابل پیشگیری نباشد.
پایان پیام/