به گزارش رویداد غرب ، هدی علی نژاد؛ استخراج رمزارز در سال‌های اخیر به یکی از فعالیت‌های اقتصادی مبتنی بر فناوری تبدیل شده است؛ فعالیتی که برای انجام آن به تجهیزات پرمصرف و تأمین برق پایدار نیاز است. با این حال، استفاده از دستگاه‌های استخراج بدون مجوز یا بهره‌گیری از برق خارج از ضوابط، مسئله‌ای متفاوت از فعالیت قانونی در این حوزه است. مسئله اصلی نیز همین‌جاست: وقتی برق برای فعالیتی خارج از چارچوب تعیین‌شده مصرف می‌شود، پیامد آن می‌تواند از محل فعالیت فراتر برود و شبکه برق و دیگر مشترکان را تحت تأثیر قرار دهد.
۴۲۴ دستگاه در دو دوره زمانی
آمار اعلام‌شده از سوی شرکت توزیع نیروی برق استان ایلام نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۴، تعداد ۳۸۵ دستگاه استخراج غیرمجاز رمزارز در استان شناسایی و جمع‌آوری شده است. در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نیز ۳۹ دستگاه دیگر کشف و جمع‌آوری شده‌اند.
دکتر ولی‌الله ناصری، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان ایلام، در گفتگو با رویدادغرب، مجموع توان مصرفی دستگاه‌های کشف‌شده در سال ۱۴۰۴ را حدود ۸۲۰ کیلووات و در شش‌ماهه نخست ۱۴۰۵ را حدود ۱۲۰ کیلووات اعلام کرد. به این ترتیب، توان مصرفی مجموع دستگاه‌های کشف‌شده در این دو دوره به حدود ۹۴۰ کیلووات می‌رسد.
البته در خواندن این ارقام باید به یک نکته توجه داشت: کیلووات، توان مصرفی دستگاه‌ها را نشان می‌دهد، نه مقدار برق مصرف‌شده در طول زمان. میزان انرژی مصرفی به مدت فعالیت دستگاه‌ها نیز بستگی دارد. از طرف دیگر، مقایسه آمار یک سال کامل با شش ماه نخست سال بعد، به‌تنهایی نمی‌تواند نشان دهد تخلف افزایش یافته یا کاهش پیدا کرده است؛ برای چنین نتیجه‌گیری‌ای باید دوره‌های زمانی مشابه و اطلاعات کامل‌تری در اختیار باشد.
فشار بر شبکه؛ فراتر از یک تخلف فردی
اهمیت این موضوع فقط به تعداد دستگاه‌های کشف‌شده محدود نمی‌شود. دستگاه‌های استخراج رمزارز برای فعالیت به برق نیاز دارند و مصرف بالا و مداوم آن‌ها، به‌ویژه در صورت فعالیت گسترده و خارج از ضوابط، می‌تواند بار شبکه را افزایش دهد. این فشار در روزهای اوج مصرف ممکن است به افت ولتاژ، آسیب به تجهیزات و اختلال در برق‌رسانی منجر شود.
در سطح کشور نیز برآوردهایی درباره میزان برق مصرفی استخراج رمزارزها مطرح شده است. بر اساس گزارشی از مرکز پژوهش‌های مجلس، توان مصرفی این فعالیت در کشور حدود ۹۳۰ تا ۱۲۰۰ مگاوات برآورد شده است. در این گزارش، سهم آن از ناترازی توان برق در دوره اوج مصرف حدود ۶ درصد تخمین زده شده است. این ارقام برآوردی و مربوط به کل فعالیت استخراج رمزارز در کشور است و نباید آن را معادل مصرف مراکز غیرمجاز یا وضعیت استان ایلام دانست.
ناصری نیز در ادامه گفتگو با رویدادغرب، مصرف بالای این دستگاه‌ها و تأثیر آن بر شبکه برق را مورد تأکید قرار داده است. به گفته او، استفاده غیرمجاز از برق برای استخراج رمزارز می‌تواند فشار مضاعفی بر شبکه وارد کند و بر کیفیت برق‌رسانی اثر بگذارد.
کشف دستگاه‌ها، پایان ماجرا نیست
شرکت توزیع نیروی برق استان ایلام برای شناسایی مراکز غیرمجاز از روش‌هایی مانند پایش مستمر شبکه، بررسی الگوهای غیرمتعارف مصرف، دریافت گزارش‌های مردمی و همکاری با دستگاه‌های امنیتی و انتظامی استفاده می‌کند. بازرسی‌های میدانی نیز بخشی از این روند است. به گفته مدیرعامل شرکت، دستگاه‌های شناسایی‌شده جمع‌آوری و اقدامات قانونی درباره آن‌ها انجام می‌شود.
با این حال، کشف و جمع‌آوری دستگاه‌ها تنها بخشی از مسیر مقابله با این تخلف است. پرسش مهم‌تر این است که پس از شناسایی یک مرکز غیرمجاز، چه میزان خسارت به شبکه وارد شده، چه مقدار از هزینه برق و خسارت‌های مربوط دریافت شده و پرونده‌های تشکیل‌شده به کجا رسیده‌اند؟
این اطلاعات برای ارزیابی نتیجه برخوردها اهمیت دارد. اعلام تعداد دستگاه‌های کشف‌شده به‌تنهایی تصویر کاملی از وضعیت ارائه نمی‌کند؛ چراکه مشخص نیست برخوردها تا چه اندازه از تکرار تخلف جلوگیری کرده و هزینه‌های تحمیل‌شده را جبران کرده‌اند. روشن شدن این بخش از ماجرا، به‌ویژه درباره پرونده‌های مربوط به مراکز شناسایی‌شده در استان، می‌تواند نشان دهد برخوردها در عمل به چه نتیجه‌ای رسیده است.
قانون وجود دارد؛ اجرای آن چه نتیجه‌ای داشته است؟
استفاده غیرمجاز از برق، حتی در مواردی که فرد یا مجموعه انشعاب قانونی دارد اما خارج از ضوابط از آن استفاده می‌کند، در قانون پیش‌بینی شده است. قانون مجازات استفاده‌کنندگان غیرمجاز از آب، برق، تلفن، فاضلاب و گاز مصوب سال ۱۳۹۶، استفاده غیرمجاز را مشمول پرداخت بهای خدمات مصرفی، جبران خسارت و جریمه می‌داند. برای مصارف غیرخانگی نیز جریمه‌ای معادل یک تا دو برابر بهای خدمات مصرفی در نظر گرفته شده و در صورت تکرار تخلف، امکان افزایش جریمه و قطع انشعاب برای مدتی مشخص وجود دارد.
در شهریورماه امسال نیز مجلس شورای اسلامی به این مسئله ورود کرد و نمایندگان با بررسی دوفوریتی طرحی برای مقابله با استفاده غیرمجاز از برق در استخراج رمزارز موافقت کردند. این تصمیم به معنای تصویب نهایی طرح نیست، اما نشان می‌دهد موضوع در سطح قانون‌گذاری نیز مورد توجه قرار گرفته است.
با این حال، مسئله فقط وضع قانون تازه نیست. اجرای مقررات موجود و روشن شدن نتیجه برخوردها نیز اهمیت دارد. کمیسیون انرژی مجلس می‌تواند از وزارت نیرو و شرکت توانیر درباره میزان برق مصرف‌شده در مراکز غیرمجاز، خسارت‌های برآوردشده، مبالغ وصول‌شده و سرنوشت پرونده‌های تشکیل‌شده گزارش بخواهد. نمایندگان استان ایلام نیز می‌توانند این مطالبه را در سطح استان دنبال کنند و درباره نتیجه پرونده‌های مربوط به دستگاه‌های کشف‌شده از شرکت توزیع برق توضیح بخواهند.
استخراج رمزارز می‌تواند فعالیتی اقتصادی و قانونی باشد، اما نه با استفاده خارج از ضوابط از برق و تحمیل هزینه به دیگران. در ایلام، شناسایی و جمع‌آوری صدها دستگاه نشان می‌دهد این تخلف نیازمند توجه جدی است؛ با این حال، برای سنجش نتیجه برخوردها باید دانست پس از کشف دستگاه‌ها چه اتفاقی افتاده، چه میزان از خسارت‌ها جبران شده و آیا راهی برای جلوگیری از تکرار تخلف وجود داشته است؟ پاسخ به این پرسش‌هاست که می‌تواند فاصله میان اعلام کشفیات و نتیجه واقعی مقابله با استخراج غیرمجاز را روشن کند.
انتهای پیام /